Như một huyền thoại



    Ngay từ lc cn nhỏ tnh tnh của Sư rất nhn hậu hiền từ, lun lun thể hiện lng từ bi hỉ xả. Sinh ra trong gia đnh ngho ở lng qu, lại mồ ci cha sớm, người mẹ phải bun bn tần tảo nui Sư.
    Một ngy kia, b bảo người con trai ra đồng m cua, bắt ốcphụ mẹ kiếm miếng ăn. Sư vng lời, nhưng chiều no cũng về tay khng. Rồi ni dối mẹ :
    Con khng tm thấy con cua, ốcở đu cả, mẹ ạ !
    Một hm trước khi quảy gnh ra chợ bn như mọi khi, mẹ Sư dặn :
    Con ạ, mẹ c mua một xu cua để dưới ao. Con ở nh gi cua nấu canh. Trưa về hai mẹ con mnh cng ăn.
    Dặn rồi người mẹ lại ra đi bn bun như thường lệ. Nhn theo chiếc gnh quằn vai, lưng khm, khẳng khiu, Sư cảm động thương Mẹ nhiều lắm.
    Đợi người mẹ đi khỏi, Sư chạy ra bờ ao. Khi thấy xu cua ở đ, Sư cầm ln tay v ni :
    Cua ơi ! Mẹ bảo ta gi my nấu canh.
    Nhn chng thật lu, bỗng nhin Sư thấy những dng bọt trắng tro ra. Tro ra nho cả một vng nước mắt, miệng...m Sư rất đau lng. Sư bung xu cua xuống :
    Cua ơi ! Đừng khc nữa. Ta khng gi my đu, ta sẽ thả my đy, hy đi nhanh ln.
    Thế l Sư tho hết xu cua, thả xuống ao. Khi người mẹ về Sư mừng rỡ đn lấy gồng gnh. Người mẹ ni :
    Ch ! Mẹ đi bụng qu, con nấu canh cua rồi chưa ? Dọn ra cho Mẹ ăn.
    Sư ngập ngừng :
    Mẹ ơi ! Con thả chng xuống ao hết rồi !
    Vừa mệt, vừa đi, mẹ Sư khng dằn được cơn giận, liền quơ lấy cy roi my gần đ định đnh đn. Sợ qu, Sư chạy một mạch ra khỏi nh, chạy mi v khng dm quay đầu nhn lại...v mẹ Sư khng ngờ ci cy roi v tnh đ chia cắt tnh mẫu tử từ ấy !

    Rồi thời gian thắm thot tri qua, gần bốn mươi năm sau. Trn con đường lng xưa cũ chỉ cn l những khc đ buồn no nuột. Tất cả đều thay đổi hun ht theo thời gian. Sư đ lặn lội nhiều lần trn những con đường, qua lại quanh những bờ ao, bụi trc...nhưng vẫn khng tm thấy dấu cũ. Mệt qu Sư tấp vo một ci chi tranh bn nước ở ven đường. B lo thấy khch liền rt một chun tr :
    - Sư dng tr.
    - Dạ. Cảm ơn cụ.
    Nhn mi đầu bạc phơ của cụ tương phản với mi tranh cũng bạc mu, rệu r , mục nt. Cả hai như chm ẩn vo nhau, cng chịu đựng, cng mn mỏi, gi nua...Sư thương nhớ mẹ đến nao lng. Hnh bng mẹ vẫn cn thoắt hiện đu đy .
    - Cụ ! Cụ ở đy c một mnh sao ?
    - Gi ở đy một mnh.
    - Cụ sống bằng cch no ?
    - Gi bn tr sống ly lất qua ngy.
    - Cụ khng c con chu g sao ?
    - Hồi xưa, gi c một đứa con trai nhưng n đ bỏ đi từ năm 12 tuổi. Gi tm kiếm, trng đợi, thương nhớ...gần bốn chục năm nay rồi. Thn quạnh quẽ khng c ai, gi che đỡ ci chi tranh ny, bn tr sống qua ngy.
    Sự im lặng nuốt nghẹn. By giờ th Sư đ chắc chắn l người trước mặt chnh l Mẹ mnh. Nhưng Sư vẫn cố nn dấu kn trong lng sự thật ny. Mưa nắng d c cuồn cuộn trn tc, trn mắt mẹ nhưng vẫn khng lm thay đổi được ci nh nhn năm xưa : bao la, thăm thẳm yu thương.
    - Cụ ! Nếu ti rước cụ về cha cụ, cụ c đồng khng ?
    - Về cha th ti mừng lắm, nhưng gi rồi khng lm g được, ăn cơm cha ti sợ tội.
    - Khng sao cụ ạ. Cụ đừng lo, ở cha c nhiều việc lm lắm. Người trẻ th lm cng việc trẻ. Người gi th lm việc gi như nhổ cỏ, lượm l...cũng l cng quả vậy. Miễn l cụ ăn chay, niệm Phật th ắt sẽ khng c tội.
    - Nếu được vậy, Sư cho gi về cha với. Sư nhn Mẹ mỉm cười, đằm thắm.
    - Cụ ở đy đợi nh. Ti về cha xin php qu Thầy trước rồi sẽ đến đn cụ đi.
Về cha Sư vẫn dấu kn chuyện về người mẹ mnh m Sư đ dầy cng tm kiếm bao năm qua. Sư chỉ kể lại hon cảnh của một b lo trn đường. Qu Thầy thấy tnh cảnh thật đng thương, xin Sư cho đn b lo về cha.
    B lo được nghỉ trong một am nhỏ nhắn sau vườn cha. Mỗi sng Sư tm đến mẹ thăm hỏi, khoanh một vng trn trn thảm cỏ, rồi ni :
    - Bữa nay, cụ lm xong bao nhiu đy rồi nghỉ, sau đ vo niệm Phật nh.
    - Dạ.
    B lo vui lắm, Sư cũng vui...


    Một thời gian sau b lm bệnh nặng. Sư tự tay chăm sc mẹ. Cng ngy b cng yếu dần.
    Hm ấy, nhn thần sắc mẹ Sư biết chuyện khng lnh c thể xảy đến. Nhưng v c việc cần gấp v quan trọng Sư phải vắng cha vi hm. Trước khi đi, Sư dặn qu thầy :
    Nếu ở cha b lo c mất th qu Thầy hy đặt b vo o quan, đợi ti về hy đậy nắp.
    Quả như điều Sư dự đon. Khi vừa trở về, th được tin mẹ mất. Sư đi thẳng đến am tranh, nhn mặt mẹ lần cuối rồi từ từ đậy nắp o quan.
    Khi cử hnh tang lễ, giữa hai hng tăng ni, Sư cầm tch trượng, đứng cạnh quan ti mẹ, trầm tĩnh ni :
    Như lời Phật dạy, một người tu hnh ngộ đạo, cha mẹ được sanh thin. Nếu lời ny khng ngoa, xin cho chiếc quan ti ny bay ln khng.
    Ni xong, Sư liền g tch trượng ba ci, chiếc quan ti từ từ bay ln hư khng v nứt ra thnh nhiều mảnh.
    Đến lc ấy, cc chư tăng mới biết b lo chnh l Mẹ của Thầy mnh. Khng cho mẹ biết tung tch về mnh. Sư đ thầm lặng trao cho mẹ cng đức trn đầy mang theo về ci lnh. Tri hiếu thảo đ chn, rụng xuống nắp quan ti mẹ một quả thơm ngọt mi đức hạnh, dng ln cng dường mười phương chư Phật.
    Sư thật l vậy, nhưng Sư vẫn l Ha Thượng Cua trong lng dn gian lun sống mi với cải khoảnh khắc chng vnh tuổi thiếu thời. Bởi v chnh ci khoảnh khắc ấy đ thu gọn, c đọng những g lớn lao nhất, nghĩa nhất của người con Phật khi bắt đầu chọn cho mnh một lối đi. Chất liệu từ bi v lng hiếu thảo v bờ của Sư đ thể hiện được con đường Bồ Tt Đạo trong Phật Gio.
    Cuộc đời v cng hạnh của Sư như một huyền thoại. Một huyền thoại m lm nn những ci thật mun đời.

Thiền Viện Trc Lm - Đ Lạt , thng 07-2006
Phạm Đăng Hưng