Đám ma thằng Bon

Hồng Lan

 

Nhân dịp mùa Vu Lan năm nay 2550, đồng thời bạn bè cũng có đề cập đến t́nh mẫu tử trong mấy ngày qua. Xin gởi đến các bạn bài viết sau đây của Hồng Lan : bài viết dựa vào một câu chuyện có thực ngoài đời đă xảy đến với người bạn thân của Hồng Lan. Bài viết đă nói lên t́nh mẫu tử thiêng liêng được thể hiện qua ba thế hệ.

Hồng Lan học Mạc Đĩnh Chi khóa 1969 - 1976, phu nhân của anh Lê Văn Minh khóa 1972. Được biết viết văn đối với Hồng Lan chỉ là một thú tiêu khiển, nhưng Hồng Lan đă viết rất nhiều bài và đă làm rất nhiều bài thơ đủ thể loại. Hy vọng chúng ta sẽ được đón nhận những tác phẩm này của Hồng Lan trong nay mai.

Kỷ Yếu,    



    Lèo tèo vài người đưa ma . Ánh Mai lặng lẽ ngồi bên quan tài. Vậy là cuối cùng nó cũng ra đi. Ánh Mai biết ngày này sẽ đến, rằng đây là một sự ra đi đă được âm thầm mong đợi của nhiều người: cha mẹ, bạn bè và có khi Ánh Mai cũng đă có lúc thoáng mong ngày giải thoát này. Nhưng sao khi nó ra đi th́ Ánh Mai như đánh mất chỗ dựa. Chỗ dựa? Nghe thật buồn cười nhưng h́nh như đó là một ngôn từ cay đắng có thật. Ngồi bên quan tài không tiếng khóc, nh́n cái h́nh ngờ nghệch của thằng Bon, Ánh Mai nhớ lại như in những ngày xưa ấy….

    Gia đ́nh rất khá giả ở Đà lạt. Đỗ Tú Tài xong Ánh Mai được ba mẹ cho về Sàig̣n học. Cô là niềm hi vọng của gia đ́nh. Là con gái rượu của ba v́ cô rất xinh đẹp, học giỏi, tài hoa. Chả là ngoài việc học ở nhà trường, cô c̣n có thể vừa đánh đàn dương cầm vừa hát. Giọng hát của cô ấm áp nồng nàn. Cô là cây đinh của những đêm họp mặt trong các pḥng khách thượng lưu ở xứ sở mộng mơ này. Cô là hiện thân của một tương lai tươi sáng, là niềm tự hào của gia đ́nh. Ba cô thỏa măn với cái tên đă đặt cho con gái : Ánh Mai. Ánh sáng ban mai! Cái tên được chọn do cô được sinh ra vào một ngày nắng đẹp.

    Khi đậu vào trường Đại học sư phạm, Ánh Mai làm xôn xao Khoa Anh. Gái Đà Lạt da trắng, má hồng, môi đỏ. Đẹp gái, học giỏi, gia đ́nh khá giả, đàn giỏi, hát hay. Ánh Mai là cái đích nhắm của nhiều chàng cùng Khoa và cùng trường. Nh́n ngang liếc dọc, cô chẳng thấy ai xứng đáng với ḿnh, chỉ là những thằng nhóc mặt búng ra sữa. Cô mơ một người đứng tuổi tài hoa xứng đáng với tất cả những tiêu chuẩn mà đời đă ban tặng cho cô.

    Rồi người ấy cũng xuất hiện vào một buổi chiều mưa tầm tả. Hôm đó xe cô bị tuột xích dọc đường, đang bực dọc không biết phải làm sao th́ con người định mệnh ấy đến.
    - Xe Ánh Mai bị hư hả? Để tôi giúp cho.
    Ngước mắt lên nh́n người đàn ông lạ, cô vừa cảm thấy bất ngờ, vừa mừng rỡ:
    - Dạ, nhờ Anh giúp dùm.
    Người đàn ông lạ dựng chiếc xe Honda cũ kỹ bên đường xong nhẹ nhàng nâng chiếc xe đạp của Ánh Mai lên vệ đường, rồi ngồi xuống bắt đầu lắp xích vào dĩa xe. Chỉ thoáng vài phút là xong. Ánh Mai hỏi :
    - Sao anh biết tên Mai?.
    - Tôi có một thời gian học Chính Trị Kinh Doanh trên Đà lạt. Đang học năm cuối vào năm 75 ... và bây giờ th́ chạy xe thồ cho các chị tiểu thương ngoài chợ. Hồi đó tôi cũng có khi đứng trước cổng trường của Ánh Mai mà.
    Bây giờ Ánh Mai mới bắt đầu quan sát kỹ ân nhân. Khuôn mặt xương xẩu, đôi mắt sâu thăm thẳm dưới đôi chân mày rậm. Da rám nắng phong trần nhưng đôi môi không đen như những gả đàn ông suốt ngày ph́ phèo điếu thuốc. Người ấy có đôi môi đỏ hồng như thoa son dưới hàng ria mép màu đen bóng. Hàm răng trắng đều tăm tắp. Tim Ánh Mai như lỗi nhịp khi bắt gặp ánh mắt đen sâu thẳm đang đăm đăm nh́n ḿnh.
Đă yên tâm hơn sau lời giải thích của anh. Cô hỏi:
    - Anh tên ǵ.
    - Tôi tên Kỳ. Đỗ Kỳ. Tội nghiệp tiểu thơ Ánh Mai mà phải đi xe đạp.
    - Bây giờ ai cũng vây. Khác người có mà mang họa.


    Vậy đó, rồi hai người nhanh chóng quen nhau, yêu nhau. Bất chấp mọi lời can ngăn, Ánh Mai yêu điên dại anh chàng râu mép điển trai chạy xe thồ. Ba Ánh Mai tức giận đến bạc đầu. Mẹ Ánh Mai khóc hết nước mắt. Bà mẹ dọa tự tử. Bạn bè can ngăn. Chi Đoàn lớp kiểm điểm. Làm sao mà Ánh Mai lại có thể lăng nhăng với một anh chàng đă có một đời vợ và bị vợ bỏ. Bà Nội Ánh Mai c̣n tin rằng cô cháu cưng đă bị ăn bùa mê thuốc lú ǵ đó, bà đi xin bùa giải rồi nhờ mấy đứa bạn lén bỏ vào đồ ăn thức uống của cô nữa. Vô ích ! Ánh Mai như một con thiêu thân sẵn sàng chết v́ t́nh yêu. Gia đ́nh chướng tai gai mắt quá bèn quyết định cho Ánh Mai vượt biên. Đêm đó Ánh Mai đă phá vở quy luật giang hồ, cô báo cho Đỗ Kỳ biết ngày giờ và địa điểm hẹn. Một điều trớ trêu là người yêu của cô th́ đi “chui” trót lọt qua bên kia bờ đại dương, c̣n Ánh Mai th́ bị bắt lại.

    Ánh Mai ngă bệnh nặng khi bị bắt vào trại giam, không biết là thương hàn hay cảm cúm ǵ đó, cô sốt mê man mấy ngày liền. Bệnh quá nặng nên cô được tha cho về sớm hơn hạn định. Chưa kịp mừng con gái thoát nạn, gia đ́nh Ánh Mai đă tím tái mặt mày khi biết cô mang thai với con người ra đi không mong ngày trở lại.

    Ba cô đau khổ đến từ con. Mẹ cô khóc đến mờ mắt mà cô vẫn dứt khoát giữ lại đứa con của t́nh yêu. Vậy là phải từ giă giảng đường. Cô về quê chờ sinh đẻ. Đau khổ, nhục nhả, bế tắc cho cô và mọi người thân quanh cô. Rồi ngày tháng cũng qua. Thằng Bon được sinh ra. Một thằng bé bụ bẫm nặng hơn ba kí. Không ai nỡ nào với một sinh linh bé nhỏ, mà dẫu ǵ nó cũng là máu là mủ mà. Ba mẹ Ánh Mai nuốt nhục nuôi con và nuôi cháu ngoại.

    Ngày tháng dần qua. Thắng bé lớn nhanh như trái bầu trái bí. Da trắng, tóc đen, háo ăn, dễ ngủ. Có điều nó chẳng chịu làm tṛ ǵ hết ! Con ruồi bu nó cũng chẳng có chút phản ứng. Nó chỉ linh hoạt nhất là khi bú khi ăn. Nó bú ừng ực. Ăn như đă bị bỏ đói nhiều ngày. Ngoài ra nó chẳng có tṛ con trẻ để đền bù lại bao khó nhọc của người lớn và nhất là an ủi bà mẹ trẻ đă mất mát thiệt tḥi quá nhiều. Nuôi măi mà nó cũng chẳng biết bi bô . Nó bị hội chứng down (đau).

    Ôm con nhỏ, Ánh Mai hết đến trường, hết đàn, hết hát, hết tham gia tất cả các hoạt động xă hội mà cô đă từng là trung tâm điểm. Cha mẹ bạn bè khuyên cô nên gửi con vào trường khuyết tật dành cho trẻ chậm phát triễn để nó được giáo dục phù hợp hơn nhưng cô không đành. Ánh Mai cho rằng ḿnh đă tạo ra nó, nó như thế nào cũng phải yêu thương chăm sóc nó tốt nhất. Cô nghĩ rắng v́ cô bị bệnh nên thằng bé bị thiểu năng trí tuệ. Cũng may mắn là gia đ́nh khá giả, cha mẹ Ánh Mai hàng tháng gửi tiền phụ con nuôi đứa cháu không bao giờ trưởng thành.

    Dù ai nói ǵ đi nữa, Ánh Mai vẫn tin vào một phép mầu. Một hôm thằng Bon nổi loạn, nó lôi hết tất cả đồ đạc trong các ngăn tủ vứt bừa đầy nhà. Nó xé hết tất cả sách vở giấy tờ trong pḥng khách. Đang dở tay dưới bếp, cô nghe tiếng động bất thường bèn chạy vội lên xem. Ôi thôi, tất cả tan tành! Thấy cô lên nó quay lại nh́n cô cười ngây ngô, ánh mắt đầy tự hào. Nó ngọng nghịu khoe cô thành quả của nó là đống giấy vụn và đồ đạt vứt lung tung. Cô mừng chảy nước mắt. Thằng Bon đă có phản ứng của một đứa con nít b́nh thường. Nó đă biết phá phách . Cô ôm con vào ḷng. Ôi phép mầu đă đến với con trai cô rồi.

    Nhưng trí khôn của nó chỉ dừng lại ở mức độ biết hét lên khi đ̣i ăn hay nóng bức khó chịu thôi. Nó vẫn không nói được câu nào tṛn trịa. Ánh Mai vẫn tiếp tục hi vọng.

    Đến tuổi dậy th́ thằng Bon càng ăn bạo. Nó có thể một lúc ngốn hết hai tô cơm to và nửa kí thịt ḅ. Ánh Mai ra sức nấu thật ngon cho con ăn. Nó ăn nhiều và luôn tỏ ra vô cùng khoái khẩu. Vừa ăn, nó vừa nói những câu ư a ngọng nghịu. Cô hiểu là nó thích món thịt ḅ lúc lắc, là nó muốn ăn nữa. Cô sung sướng v́ thằng bé có gu ăn uống. Thật không bỏ công cô nấu nướng. Cô nhịn cả phần ḿnh để thằng bé được ăn nhiều hơn. Cô tin tưởng là dinh dưỡng cao cấp sẽ giúp trí khôn nó phát triễn.

    Một hôm Ánh Mai dẫn thằng Bon đến nhà bạn chơi. Con trai của đứa bạn đang tập đánh trống. Tiếng trống thùng thùng làm thằng Bon khoái lắm. Nó đ̣i đánh trống hoài. Ánh Mai xin thắng Bim cho nó đánh thử. Nó lấy cái dùi đập vào trống nghe thùng thùng. H́nh như lần đấu tiên nó tự tạo được một âm thanh ầm vang như có âm điệu. Nó có vẻ thỏa măn lắm. Nó nh́n mẹ cười sung sướng và cứ đ̣i đánh trống măi không chịu trả lại vùi cho thằng Bim. Cứ nhùng nhằn măi đến chiều mà nó cũng không chịu về.

    Tối hôm đó Ánh Mai nhất định lên kế họach xin tiền bạn bè để mua cho con bộ trống. Chắc chắn thằng bé có khiếu âm nhạc. Những thiên tài thường hay phát triễn lệch mà. Không có khiếu âm nhạc sao mỗi lần nghe tiếng nhạc dồn dập th́ nó thích chí lắm, có khi nó c̣n lúc lắc theo tiếng trống tiếng đàn nữa.

    Vài năm sau nữa th́ thằng Bon cũng có bộ trống. Ánh Mai hi vọng lắm. Biết đâu với bộ trống này, trí óc của thằng bé sẽ được khích hoạt. Cô tưởng tượng đến ngày con cô đánh trống cho một ban nhạc nào đó. Báo chí sẽ viết về nó, một thằng bé không biết nói, không biết đọc, không biết viết nhưng biết đánh trống, biết cảm thụ âm nhạc…. mà biết đâu một ngày nào đó nó cũng có thể nói được. Biết đâu! Phải tin vào phép nhiệm mầu chứ.

    Năm tháng trôi qua. Ba mẹ Ánh Mai đă già yếu và không c̣n cấp dưỡng cho cô được nữa. May sao Đỗ Kỳ thỉnh thoảng có gửi ít tiền quà và quần áo về cho cô nuôi con. Bạn bè thỉnh thoảng cũng giúp đỡ ít nhiều. Cô vẫn có thể ở nhà để chăm sóc thằng Bon mà không cần bươn chải. Đỗ Kỳ cũng không hẳn đă phụ phàng cô nhưng bao nhiêu năm bặt tăm, anh đă có vợ khác. Anh xin cô cho anh một cách bù đáp nào đó nhưng do ấm ức, oán hờn cả tuổi thanh xuân tan nát theo cuộc t́nh ngây dại, cô không muốn trực tiếp đối thoại với anh.

    Thằng Bon đă mười tám tuổi. Về trí tuệ th́ nó không phát triễn nhưng về sinh lư th́ nó phát triễn rất tốt. Bây giờ nó cao lớn lắm rồi. Nó có đôi chân mày rậm và cặp môi đỏ hồng tự nhiên của bố. Quanh mép môi trên đă có lớp lông măng dày đậm. Hàm răng trắng đều tăm tắp. Dù nh́n từng nét, nó đẹp đẽ, sạch sẽ, sang trọng như vậy nhưng khi nh́n nó, ai cũng biết nó là thằng bé bị hội chứng đau do ánh mắt ngu ngơ, cái đầu ngoặt ngoẽo.

    Thằng Bon đă thành một thanh niên mười tám rồi hai mươi tuổi. Nó đă biêt nh́n con gái chăm chăm. Có khi tự nhiên nó đưa tay ra chơi “ bi” ở bất cứ nơi nào nó thích mà không hề biết mắc cỡ. Nó c̣n biết nh́n con bé Hiếu cười khoái chí nữa chứ. Bạn bè ngại ngùng mỗi lần Ánh Mai đưa con tới chơi. Những người bạn có con gái đă thẳng thắn không tiếp mẹ con Ánh Mai, cô đă giận dỗi bạn bè thiếu độ lượng. Th́ thằng bé không thể nói được, nó phải có cách khác để nói lên ư muốn của nó chứ.

    Bạn bè đă mệt mỏi để giúp đỡ cô. Ba thằng bé cũng gửi đồ về thưa dần. Cô đă nghĩ đến chuyện đi làm kiếm tiền nuôi con. Nhưng làm ǵ đây? Đă gần ba mươi năm xa rời chữ nghĩa sách vở, xa ĺa tất cả mọi sinh hoạt đời thường, cô biết làm ǵ đây? Cô nhớ lại là khi c̣n đi học, cô đă từng mơ làm Tham Tán Thương Mại, làm Bộ trưởng Bộ Ngoại Giao với những áo quần sang trọng, họp thời trang. Cô biết cách đi đứng, biết cách lên xuống một chiếc xe hơi sang trọng, biết cách dùng muỗng nĩa theo phong cách của một nhà ngoại giao..Nếu cuộc đời như ư nguyện, chắc ǵ con Lan, con Thủy đă có thể sánh được với cô.


    Con Bích đề nghị cô nhận may hàng gia công ở nhà để vừa chăm sóc con vừa kiếm thêm tiền nhưng cô không muốn chôn cuộc đời của ḿnh bên cái bàn máy may lọc cọc đơn điệu. Con Phương muốn giúp cô tiền để cô buôn bán lặt vặt. Cô không có xe gắn máy và đă gần ba chục năm rồi cô không chạy xe th́ làm sao mà đi lấy hàng về bán. Mà ngồi một chỗ để lượm bạc cắc th́ chán đến chết được. Cô muốn đi buôn đường dài. Đi đây đi đó, gặp người này người kia chắc là sẽ vui vẻ, thoải mái lắm đây nhưng ai sẽ chăm sóc thằng Bon. Con Lan cứ nói là phải gửi thằng Bon vô Trung Tâm Nuôi Dạy Trẻ Khuyết Tật để thằng Bon có xă hội của nó nhưng mà đă ba mươi năm nay nó sống với cô, làm sao nó chịu đựng được chứ. Tính tới tính lui, cô thấy đường nào cũng bế tắc. Mà sao cô nhức đầu ghê quá. Cô không muốn tính nữa…

    Cô không tính th́ thằng Bon, thằng con ngu ngơ của cô lại thay cô mà tính cho cô. Một lần duy nhất cô quyết tâm đi chơi khi con Phương từ Mỹ về th́ nó ốm nặng. Đă gần ba mươi năm cô nuôi nó, nó chẳng ốm đau bệnh hoạn ǵ cả vậy mà xa cô có một tuần nó bỏ ăn nằm vùi. Khi cô về th́ em trai cô báo là nó cứ ra trước cửa nhà chờ cô về. Nó không chịu ăn mà cứ la hét ú ớ. Không ai biết cô ở đâu mà báo v́ cả bọn khi đi chơi đă thống nhất không đem theo điện thoai di động và không cho ở nhà biết ḿnh đang đi đâu. Suốt thời gian đi chơi cô đă nhớ nó đến muốn bỏ cuộc mà về nhưng cô đă không than thở v́ bạn bè phản đối chuyện cô ôm con suốt đời. Hơn nữa, cô cũng muốn làm cách mạng thử một lần xem sao.

    Như có phép mầu, ngay khi cô vừa về th́ thằng Bon khỏi bệnh. Th́ ra nó bệnh tương tư mẹ nó. Và từ đó, nó đeo theo cô từng bước một. Khi cô vào nhà vệ sinh th́ nó cũng ngồi ngoài cửa chờ. Cô vừa khổ sở vừa sung sướng trong ḷng. Trong cuộc đời này, ít ra cũng có thằng bé này rất cần đến cô. Cứ cho là cô thiếu nợ nó từ kiếp trước th́ thôi kiếp này cô cũng muốn trả một lần cho xong. Một hôm cô bị hạ huyết áp và bị ngất ngoài vườn. Cả nhà lo đưa cô đi bệnh viện cấp cứu. Không ai quan tâm tới thằng Bon. Nó lao đi t́m mẹ và băng qua lộ. Một chiếc xe tải đă chấm dứt một đời khờ khạo của nó, chấm dứt món nợ mà cô đă vay từ kiếp nào.

    Khi cô nằm viện về th́ người nhà đưa cô ra thẳng xe tang. Xe tang không một tiếng khóc, không một vành khăn tang. Mọi người như vội vội vàng vàng để đưa thi hài của thằng Bon mau đến nhà hỏa thiêu và mau mau đi về. Mọi người như thấy nhẹ nhỏm cho cô nhưng cô lại thấy trống vắng vô cùng. Từ lâu, cô nghĩ cô là chỗ dựa duy nhất cho thằng Bon, bây giờ nó ra đi măi rồi th́ cô lại thấy nó lại là chỗ dựa duy nhất cho cô.


Sài G̣n Ngày 1/10/04 ( edited 8/8/06)