Bonjour Vietnam

 



- Marc Lavoine -

 

Marc Lavoine, tác giả của bài “Bonjour Vietnam,” là nhạc sĩ, ca sĩ rất nổi tiếng tại Pháp và Bỉ. 44 tuổi, Marc Lavoine đă có một vị trí vững chắc trong ḷng người yêu nhạc Pháp với chín album phát hành đều đặn kể từ năm 1985. Album gần nhất là “Giờ mùa Hè” phát hành đầu tháng 6-2005.
Sinh ra trong một gia đ́nh yêu nhạc ở ngoại ô Paris nhưng năm 16 tuổi Marc Lavoine lại thử sức trong lĩnh vực diễn viên truyền h́nh. T́nh yêu âm nhạc níu kéo anh sớm trở lại với đam mê đích thực của ḿnh. Năm 2004, anh được đề cử cho giải thưởng Nghệ sĩ nam của cộng đồng tiếng Pháp và năm 2006 này anh tiếp tục là một ứng viên sáng giá cho giải thưởng đó.
Vào ngày 8 tháng 2, anh xuất hiện với vai chính trong bộ phim t́nh cảm “Tất cả vẻ đẹp trên thế gian” này của đạo diễn Marc Esposito.
Marc Lavoine đă gặp Quỳnh Anh ở Bruxelles khi ông đi t́m ca sĩ cho bài hát “Bonjour Vietnam.” Marc Lavoine nói về Quỳnh Anh: “Bài hát này đặc biệt. Tôi muốn hát chung với một ca sĩ nào có khuôn mặt diễn tả niềm hy vọng. Và tôi đă t́m thấy Quỳnh Anh ở Bruxelles. Tôi viết bài “Bonjour Vietnam” cho Quỳnh Anh. Lúc hát thử, tôi đă tin tưởng vào tài năng của Quỳnh Anh khi cô ta chợt ngưng hát và hỏi tôi tựa đề của bài hát muốn nói ǵ. Tôi giải thích, cô ta cảm ơn tôi, đặt tai nghe trở lại và đă hát đi hát lại ba lần. Cô ta có giọng hát tuyệt vời.”
 


Racontes moi ce nom étrange et difficile à prononcer
Que je porte depuis que je suis née.
Racontes moi le vieil empire et le trait de mes yeux bridés,
Qui disent mieux que moi ce que tu n’oses dire.
Je ne sais de toi que des images de la guerre,
Un film de Coppola, [et] des hélicoptères en colère ...

Un jour, j’irai là bas, un jour dire bonjour à ton âme.
Un jour, j’irai là bas [pour] te dire bonjour, Vietnam.

Racontes moi ma couleur, mes cheveux et mes petits pieds,
Qui me portent depuis que je suis née.
Racontes moi ta maison, ta rue, racontes moi cet inconnu,
Les marchés flottants et les sampans de bois.
Je ne connais de mon pays que des photos de la guerre,
Un film de Coppola, [et] des hélicoptères en colère ...

Un jour, j’irai là bas, un jour dire bonjour à mon âme.
Un jour, j’irai là bas [pour] te dire bonjour, Vietnam.

Les temples et les Boudhas de pierre pour mes pères,
Les femmes courbées dans les rizières pour mes mères,
Dans la prière, dans la lumière, revoir mes frères,
Toucher mon âme, mes racines, ma terre...

Un jour, j’irai là bas, un jour dire bonjour à mon âme.
Un jour, j’irai là bas [pour] te dire bonjour, Vietnam (2 fois).
 


Ca sĩ Quỳnh Anh

 

 

Vào tháng 1 năm 2006, những người Việt Nam ở khắp nơi trên thế giới, qua mạng lưới internet toàn cầu, đă đă truyền đến nhau một bản nhạc tiếng Pháp có cái tên “Bonjour Vietnam” do ca nhạc sĩ Marc Lavoine sáng tác. Người ta nh́n thấy h́nh ảnh của một cô ca sĩ trẻ với gương mặt trong sáng và thuần Việt và mang một cái tên Việt Nam, Phạm Quỳnh Anh.

“Bonjour Vietnam” và Phạm Quỳnh Anh được những người sử dụng mạng internet truyền tay nhau qua Yahoo Messenger hay email, và dường như ngay lập tức sự kiện này trở thành trung tâm của một số diễn đàn trên mạng lưới toàn cầu. Nhiều người đă nhanh chóng dịch bản nhạc này ra tiếng Anh, tiếng Việt. “Bonjour Vietnam” bỗng trở thành cái cớ để cảm xúc của những người con xa quê hoài niệm về đất mẹ Việt Nam. Và thật kỳ lạ, dù bản nhạc chưa được phát hành chính thức, nhưng nó đang được lan truyền như một thông điệp về t́nh yêu Việt Nam.

Một người có tên là Trinh Nguyen trên diễn đàn www.visualgui.com viết: 'Mang ḍng máu Việt nhưng sinh ra và lớn lên ở hải ngoại, hẳn là Quỳnh Anh cũng t́m thấy chính ḿnh trong bài hát nên cô đă tŕnh bày bài hát “Bonjour Vietnam” rất thành công. Giọng hát trong trẻo, thanh thoát của cô thật sự đă chuyển tải được hết cái hồn của nó.”

Tương tự, cũng trên visualgui.com, Sơn Nghị, viết b́nh luận: “Tựa đề bài hát làm tôi chú ư. Cái vốn Pháp ngữ của tôi đă rỉ sét từ lâu cũng giúp tôi lờ mờ hiểu nghĩa của bài hát...

Thương nhất hai chữ “Việt Nam” cô buông nhẹ ở cuối bài hát, nghe bùi ngùi làm sao! Ḷng tôi chùng xuống. Nhắm mắt lại tôi thấy cả một dĩ văng, mảnh đất nơi tôi sinh ra và lớn khôn.

Căn nhà thuở tôi c̣n nhỏ, vào những ngày lụt lội không thể đến trường, tha hồ đùa giỡn với nước ngập đến ngang đầu gối. Những lần chơi rượt bắt với chúng bạn, ném vụ, đánh khăng... Hai tiếng “Việt Nam” ở cuối câu hát phả nhẹ vào ḷng tôi hương thơm ngày cũ...”

Trên mạng internet, chỉ cần vào website: www.google.com là người ta có thể dễ dàng t́m được cái tên Phạm Quỳnh Anh. Cô sinh ngày 16 tháng Một năm 1987 tại Liège (Bỉ Quốc), cha mẹ là người Việt Nam. Cha và mẹ Quỳnh Anh đến Bỉ riêng từng người một, và gặp nhau tại Liège năm 1982. Quỳnh Anh chào đời năm 1987 và sau đó là em gái Lisa sinh năm 1992. Quỳnh Anh từng là học sinh tại trường Saint Stanislas à Mons, nơi gia đ́nh cô đă cư ngụ được vài năm, và đă xong bậc trung học vào tháng Sáu năm 2005.

Cùng lúc cô cũng theo học những lớp kư âm pháp và nhạc diễm t́nh tại học viện de Mons và tiếp tục theo học những khóa lục huyền cầm. Cùng với gia đ́nh cô đă tham gia vào nhóm Hy Vọng, từng tổ chức những buổi tŕnh diễn phong tục có mục đích nhân đạo. Chính cha của Quỳnh Anh đă ghi danh cô thăm dự cuộc thi tuyển 'Pour la gloire' năm 2000. Cô đă chiến thắng vinh quang trong hạng dành cho thanh thiếu niên.

Năm 2002 Quỳnh Anh đă kư hợp đồng về quản lư và trong cùng năm một hợp đồng tŕnh diễn với nhà sản xuất Pierre Alain Simon (Rapas - giữa những người khác là Marc Lavoine và Calogero). Quyết định này được lựa chọn để dành ưu tiên cho việc học của Quỳnh Anh.

Những lần duy nhất, hoặc đôi khi, Quỳnh Anh lên sân khấu đó là những dạ hội “paralympiques.” Hiện giờ, khi đă học xong trung học, Quỳnh Anh muốn dành thời giờ cho những sự đam mê cao cả của ḿnh: Ca hát và sân khấu.

Đầu năm 2005 cô đă cùng song ca với Marc Lavoine bài hát 'J'espère', có trong album mới 'L'heure d'été' của Marc. Kể từ tháng Mười Một, Quỳnh Anh sẽ lên sân khấu trong một màn tŕnh diễn mới của Marc Lavoine. Buổi đầu tiên là vào ngày 8 tháng Mười Một, không ở đâu khác hơn là tại Liège, thành phố nơi cô đă chào đời.

Và kể từ giữa tháng Mười Một cô sẽ xuất hiện trên sân khấu của Casino de Paris với Marc Lavoine. Từ Tháng Chín, nhóm người chung quanh Quỳnh Anh đă bắt đầu thử tất cả những bài hát mới. Một vài tác giả và nhạc sĩ lớn đă tham gia vào dự án này. Những đĩa hát của Quỳnh Anh sẽ ra mắt trong năm 2006.

Trong bài trả lời phỏng vấn của đài BBC, bà Trần Thị Minh Huệ, mẹ của Phạm Quỳnh Anh, nói rằng ban đầu gia đ́nh không nghĩ đến việc cho con ḿnh đi theo đường ca hát chuyên nghiệp. Hồi nhỏ, Quỳnh Anh muốn theo nghề của ba, là học về y khoa. Sau này thấy con thích hát, chúng tôi bảo nhau cứ thử xem sao. Năm ngoái, Quỳnh Anh rất do dự, v́ đó là khi phải chọn hoặc vào đại học, hoặc theo nghề ca hát. Sau nhiều lần nói chuyện, Quỳnh Anh nói ước mơ lớn nhất của cháu là ra một album và được hát, v́ cảm giác khi lên sân khấu hát rất hạnh phúc. Chúng tôi thấy vậy, nghĩ rằng thôi th́ để cháu đi theo con đường cháu chọn.”

Nói về nguồn gốc bản nhạc “Bonjour Vietnam,” bà Minh Huệ cho hay: “Nhà sản xuất của ca sĩ Marc Lavoine cũng thuộc nhóm quản lư âm nhạc cho Quỳnh Anh. Ông này cũng rất quen biết với gia đ́nh chúng tôi, và ông ấy nói chuyện với Lavoine. Và ông nhờ anh ấy viết một ca khúc vừa vặn với tâm tư Quỳnh Anh. Mà thật sự Marc Lavoine vẫn chưa thật hài ḷng với ca khúc này, và bản phối cũng mới chỉ ở dạng thu thử mà thôi. Thật t́nh cờ là nó lại phổ biến ở trên mạng... Thêm nữa, bản nhạc này cũng chưa phải đă được hài ḷng hẳn trên phương diện viết nhạc.”

Vẫn theo lời bà Huệ: “Cháu được hợp tác và được hát chung với một người nổi tiếng như Marc Lavoine (trong ca khúc J'Espere, ra mắt năm 2005) đă là điều hănh diện lắm, nên mọi sự cần từ từ. Trời Tây này, muốn thành công và có khán giả không phải là dễ. Ḿnh không dám nghĩ đến nhiều điều quá xa xôi, cứ đi từng bước thôi. Thật sự th́ chúng tôi sống ở một vùng nhỏ bé, chứ không phải ở một nơi như Paris. Nhóm quản lư cho Quỳnh Anh th́ rất dễ thương và bảo vệ cháu. C̣n cuộc sống gia đ́nh chúng tôi vẫn giữ như b́nh thường, chứ không phải như một ca sĩ ngôi sao ǵ cả.”

 

Trang Người Việt Trẻ vừa nhận được một bức thư của ông bà Phạm Xuân An-Trần Thị Minh Huệ  (cha mẹ của Quỳnh Anh) từ Bỉ quốc, viết:
“Chúng tôi rất xúc động khi thấy đồng bào ḿnh ủng hộ thật nhiều cho Quỳnh Anh. Bài “Bonjour Vietnam” hiện chưa được phát hành và tác giả bài hát đó (Marc Lavoine) không biết là bài hát đă “bị” phát trên các làn sóng. Bên này, nhóm bảo vệ tác quyền rất mạnh. Họ sẽ không hài ḷng khi nghe thấy bà con Việt Nam ḿnh phát bản nhạc này trước khi Album ra đời.
Một lần nữa xin cám ơn quư vị. Xin thận trọng giùm để Quỳnh Anh có thể đóng góp nhiều hơn và lâu dài hơn trên con đường nghệ thuật.

Thân chào tất cả, mến chúc quư vị một năm Bính Tuất an khang, thịnh vượng.”

 



Chào Tổ Quốc Việt Nam

Kể em nghe : tên lạ lùng khó gọi
Mà em đă mang từ thuở chào đời ,
Triều đại và mắt xếch của giống ṇi
Điều mà Người không dám nói thành lời ..


Em chỉ hiểu Người qua những h́nh ảnh
Của chiếc trực thăng quay cuồng nổi giận ,
Trong cảnh điêu tàn khói lửa chiến tranh
Nơi quê hương em chưa biết một lần .

Em sẽ về chào đón hồn Quê Mẹ ,
Em về chào đón nước Việt ngàn khơi ,
Kể nghe mái tóc, màu da, chân bé
Mà em đă có khi mới chào đời .

Kể mái nhà tranh, con đường làng
Và nói những điều em chưa được biết ,
Như các chợ nổi trên chiếc thuyền nan
Em chưa được nh́n thấy và quen biết .

Em chỉ hiểu Người qua những bức tranh
Của chiếc trực thăng quay cuồng nổi giận ,
Trong cảnh điêu tàn khói lửa chiến tranh
Nơi quê hương em chưa biết một lần .

Em sẽ về quê chào đón hồn em
Em về chào đón nước nhà Việt Nam
Em về thăm viếng chùa miểu giùm cha
Thay mẹ ra đồng lúa thăm dân làm

Gặp lại những người anh trong ánh sáng
Gp lại các anh trong buổi kinh cầu
Thấy hồn em nơi quê nhà yêu dấu
Hiểu đuợc nguồn gốc, biết được giang san

Em sẽ về để chào đón hồn em,
Em về chào nước Việt Nam muôn đời.
 



Hello ! Vietnam

Please, tell me about this strange and difficult name to pronounce
that I had since I was born
Tell me about the old empire and the shape of my narrow and bridled yes
And all what you does not dare to tell me
I only know YOU by the images of the war
in the film Copplola and the helicopters in rage

Someday, I will go there, someday to say hello to your soul
Someday, I will go there, to say hello to Vietnam

Please, tell me about my skin color, my hair, my small feet
that I brought since I was born
Tell me about your house, your road and all what I have never known
As the floating markets on the wooden small boats
I only know YOU by the images of the war
in the film Copplola and the helicopters in rage

Someday, I will go there, someday to say hello to my soul
Someday, I will go there, to say hello to Vietnam

I will visit the temples and the of Buddha’s statues for my fathers
I will visit the women working in the rice fields for my mothers
I will see my brothers in the prayers, and in the lights
I can touch my soul, I can know my origin and my land…

Someday, I will go there, someday to say hello to my soul
Someday, I will go there, to say hello to Vietnam .

Translated  by Nguyen Minh Chau

 



Lời chào Việt Nam
( Cảm tác từ bài ca Bonjour Vietnam của Marc Lavoine )

Hăy kể ta nghe cái tên khó gọi
Mà ta đă mang từ thử nằm nôi
Hăy kể ta nghe vương triều thuở trước
Về nét đặc thù của đôi mắt xếch

Ấp ủ bao điều khó nói thành lời.
H́nh ảnh quê hương mà ta biết được
Quá nhiều máu lửa qua phim Coppola
Và những trực thăng lưng trời phẩn nộ

H́nh ảnh quê hương lửa khói nhạt nhoà.
Rồi sẽ một ngày ta về phương đó
Để lên tiếng chào lại linh hồn ta
Ta sẽ một ngày về thăm quê hương

Để cất tiếng chào Việt Nam thân thương.
Hăy nói ta nghe màu da mái tóc
Đôi chân nhỏ bé từ thuở sơ sinh
Chuyên chở thân ta qua bao cơn lốc.

Hăy tả ta nghe quê hương xa lạ
Về những ngôi nhà và những đựng làng
Những thuyền tam bản nhóm chợ trên sông.

H́nh ảnh quê hương mà ta thấy được
Quá nhiều máu lửa qua phim Coppola
Và những trực thăng lưng trời phẩn nộ
H́nh ảnh quê hương lửa khói nhạt nhoà.

Rồi sẽ một ngày ta về phương đó
Để lên tiếng chào lại linh hồn ta
Ta sẽ một ngày về thăm quê hương
Để cất tiếng chào Việt Nam thân thương.

Ta sẽ về thăm chùa chiền miếu cỗ
Khấn nguyện Phật trời thay cho cha ta
Ta sẽ gởi lời mẹ ta thăm hỏi
Thiếu phụ kḥm lưng cấy lúa trên đồng

Ta sẽ gặp lại anh em ḍng tộc
Trong lời nguyện cầu dưới vầng trăng trong.
T́m gặp hồn ta, cội nguồn, đất tổ.

Rồi sẽ một ngày ta về phương đó
Để lên tiếng chào lại linh hồn ta
Ta sẽ một ngày về thăm quê hương
Để cất tiếng chào Việt Nam thân thương.
 

Lưu Nguyễn Từ Thức