Bức ảnh chiếm gần nửa trang nhất của tờ Los Angeles Times số đề ngày mồng 10 tháng 9 cho thấy một nửa khuôn mặt của người lính mà thoạt nh́n qua cũng biết ngay là một quân nhân gốc Á châu. Cạnh đó là một quân nhân khác, người da trắng, và một người đàn ông da đen.

Người đàn ông Á châu đội mũ beret đỏ, mang cấp bậc Trung Tá. Người đàn ông da trắng đứng giữa đeo lon Trung Sĩ Nhất. Người da đen là thường dân.

Hai người lính, theo chi tiết ghi dưới bức h́nh, tới nhà người đàn ông da đen để thuyết phục ông rời nhà đi tới một nơi an toàn hơn. Cảnh như thế đă xẩy ra hàng mấy trăm lần ở New Orleans, thành phố bị băo Katrina tàn phá tan hoang.

Người đàn ông Á châu đeo lon Trung Tá trông c̣n rất trẻ. Nếu nói ông chưa tới hai mươi tuổi th́ cũng không ai phản đối. Nhưng cái lon đeo trên cổ áo trận cho biết ông không thể ở tuổi ấy. Ông phải ở tuổi ngoài ba mươi là ít.

Bài báo đi kèm bức h́nh cung cấp thêm một số chi tiết về ông Trung Tá. Làm một vài con tính, người ta biết tuổi thật của ông. Ông đến nước Mỹ năm 1975 khi mới 8 tuổi. Ông đă sống ở Mỹ 30 năm. Cộng thêm 8 năm, số tuổi của ông khi tới nước Mỹ, th́ người lính này năm nay 38 tuổi.

Những khuôn mặt Á châu trong quân lực Mỹ thực ra không phải là điều ít khi thấy. Nhưng người sĩ quan trung cấp này của quân đội Mỹ làm người đọc chú ư hơn v́ ông là sĩ quan chỉ huy của một tiểu đoàn dù Hoa kỳ, một trong những tiểu đoàn thuộc Sư Đoàn 82 Dù. Lực Lượng Nhẩy Dù của tất cả các quân đội trên thế giới đều là những đơn vị xuất sắc và thiện chiến nhất. Trông ông quá trẻ để giữ một chức vụ như thế.

Những điều đọc được trong bài báo cho thấy ông là một quân nhân nhà nghề, và ông được rất nhiều sự nể trọng của phái viên tờ Los Angeles Times, người viết bài báo, của người hạ sĩ quan Mỹ và của người cựu quân nhân da đen.

Người sĩ quan đeo lon Trung Tá Nhẩy Dù Mỹ có cái tên Việt Nam. Tên ông là Việt. Ông họ Lương.

Trung Tá Việt. Hay Trung Tá Việt Nam. Gọi thế nào cũng đều đúng cả.

Ông c̣n trẻ. Ông chỉ hơn con trai tôi hai tuổi. Ông Việt, ông Trung Tá Việt, ông Trung Tá tên Việt, ông Trung Tá Việt Nam. Tôi gọi ông như thế cũng không có ǵ là lễ độ quá đáng. Ông xứng đáng được dành cho sự nể trong đó.

Greg Miller, phái viên của tờ Los Angeles Times kể lại Trung Tá tiểu đoàn trưởng Việt lội qua một khúc sân đầy nước lụt đến đầu gối để đến trước cửa nhà của người đàn ông da đen không chịu di tản. Khi biết người đàn ông da đen này từng chiến đấu ở Việt Nam, Trung Tá Việt nói với người lính già này rằng ông cám ơn việc người cựu quân nhân tham chiến ở Việt Nam. Ông cám ơn người lính già đă cứu gia đ́nh ông khi sang Việt Nam chiến đấu. Người lính già gạt đi, nói rằng đó là công việc ông phải làm vậy thôi. Trung Tá Việt lúc ấy mới nói rằng ông cũng có công việc phải làm, đó là đưa người cựu quân nhân này đi tới chỗ an toàn hơn.

Không hề có cảnh đạp cửa xông vào, súng lên đạn, chĩa vào người trong nhà, hét lớn, ra lệnh ra khỏi nhà.

Phái viên của ờ Los Angeles Times viết ở đoạn vừa trích dẫn kể trên rằng về nhiều khía cạnh, Trung Tá Việt là người tuyệt hảo để làm công việc ông được trao phó.

Trong lúc những ngón tay buộc tội, qui lỗi vung lên, chỉ vào tứ phía, th́ phái viên của tờ Los Angeles Times chỉ có toàn những lời khen ngợi dành cho người tiểu đoàn trưởng Việt Nam thuộc Sư Đoàn 82 Dù.

Greg Miller viết ở một đoạn sau rằng Trung Tá Việt ra lệnh cho các quân nhân dưói quyền đeo súng ở trên lưng, thay v́ cầm ở tay, để cho dân chúng thấy là các binh sĩ của ông tới để giúp chứ không hề có chủ ư dùng vơ lực. Trung Tá Việt sau khi nói chuyện với người cựu quân nhân gần một tiếng đồng hồ mà không thuyết phục được ông ta rời nhà, cuối cùng phải ra đi, sau khi từ chối không để lại cho người đàn ông này một ít lương thực. Ông nói với nhà báo rằng ông làm như thế để cho ông ta đói th́ ông sẽ chịu di tản. Trung Tá Việt chào người lính già ra về nhưng ra lệnh cho lính của ông trở lại ngày hôm sau với một quân y tá và một Sĩ Quan Tuyên Uư.

Ông Trung Tá Việt. Ông Trung Tá Việt Nam. Ông làm cho người đọc bài báo viết về ông cảm động. Cảm động v́ việc làm của ông. Cảm động v́ cái tên ông giữ lại để các quân nhân dưới quyền của ông cũng như các cấp chỉ huy ông gọi ông là "Lieutenant Colonel Việt" cho tôi kiêu hănh lây.

Cám ơn bài báo viết về ông để tôi quên đi được hai bài báo khác viết về hai thiếu nữ Á châu đang đưa một trường trung học ở nam California ra ṭa đ̣i bồi thường tiền bạc chỉ v́ ban giám đốc ngăn cản không cho hai cô tự do bầy tỏ các hành vi luyến ái với nhau ở trường học. Ngân sách giáo dục vốn đă eo hẹp, lại phải tốn một mớ tiền cho luật sư và c̣n có thể phải xuất ra một số khác để bồi thường (?) cho hai cô nếu không may mà hai cô thắng kiện. Trông hai khuôn mặt Á châu, một Miên, một Việt Nam mà khó chịu. Trường học là chỗ để học, chứ có bao giờ là nơi để hai cô ôm nhau hôn hít. Tại sao cha mẹ các cô không biết khuyên can các cô, để các cô làm những việc trái tai gai mắt như thế? Nhất là vào lúc đang xẩy ra những thảm kịch kinh hoàng ở Louisiana, Mississippi, Alabama.

Bài báo về Trung Tá Việt đă giúp làm tan đi những phiền muộn về hai bài báo viết về hai thiếu nữ đồng tính luyến ái Á châu đang muốn tọng những thứ chẳng hay ho ǵ vào cổ họng mọi người và bắt mọi người phải nuốt.

Cám ơn Trung Tá Việt.

Cám ơn ông Trung Tá đă giúp thấy được những chuyện tốt đẹp trong cảnh tan hoang ở Louisiana, và nhất là giúp chúng tôi quên đi hai cái mặt Á châu làm hỏng những ly cà phê trong hai buổi sáng tuần trước.
Cám ơn Trung Tá Việt.!

 
BÙI BẢO TRÚC